Srpski kongres geografa 2021

September 9, 2021

SMARTOUR – Inicijativa za razvoj veština u pametnom turizmu

January 1, 2022

Unapređenje životne sredine u Vojvodini u cilju adaptacije na klimatske promene i smanjenja rizika od prirodnih nepogoda

  • Evidencioni broj projekta: 003026234 2024 09418 003 000 000 001
  • Period realizacije: 2021–2024.
  • Finansijer: Pokrajinski sekretarijat za visoko obrazovanje i naučnoistraživačku delatnost, AP Vojvodina
  • Nosilac projekta: Univerzitet u Novom Sadu, Prirodno-matematički fakultet, Departman za geografiju, turizam i hotelijerstvo
  • Rukovodilac projekta: dr Stevan Savić, redovni profesor
  • Učesnici na projektu: dr Vladimir Stojanović, dr Dubravka Milić, dr Milana Pantelić, dr Daniela Arsenović, Sanja Obradović Strålman i Dajana Bjelajac (Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Novom Sadu); Mirjana Radulović (Institut BioSens, Univerzitet u Novom Sadu)
  • Kontakt: dr Stevan Savić, stevan.savic@dgt.uns.ac.rs

O projektu

Osnovni cilj projekta je intenziviranje interdisciplinarnih i multidisciplinarnih istraživanja urbanih i prirodnih, posebno zaštićenih, područja u Vojvodini. Istraživanja povezuju praćenje klimatskih i bioklimatskih uslova na mikrolokacijama sa proučavanjem promena biodiverziteta na nivou staništa. Njihov cilj je da pruže osnovu za procene i mere prilagođavanja stanovništva i prirodnih staništa klimatskim promenama i ekstremnim vremenskim događajima.

Projektni tim okuplja istraživače iz oblasti klimatologije, demografije, biologije, analize i zaštite životne sredine i geoinformatike.

Ciljevi i istraživačke aktivnosti

Posebni ciljevi projekta su:

  • Klimatski i bioklimatski monitoring urbanih i prirodnih područja – korišćenje podataka iz mreža stacionarnih meteoroloških stanica (urbanih i ruralnih) i primena inovativnih metoda mobilnih merenja u različitim sredinama, tokom različitih godišnjih doba i vremenskih prilika, poput toplotnih i hladnih talasa. Monitoring je usmeren na mikro i lokalni nivo, uz uporedna merenja u urbanim zonama različitog urbanističkog oblikovanja i u prirodnim područjima sa različitim tipovima ekosistema.
  • Stavovi lokalnog stanovništva – istraživanje stavova lokalnog stanovništva o održivom razvoju i zaštiti prirode, anketiranjem licem u lice.
  • Raznovrsnost biljnih vrsta – analiza aktuelnog stanja raznovrsnosti biljnih vrsta, sa posebnim osvrtom na njihove mikroklimatske zahteve i promene u korišćenju staništa u različitim tipovima ekosistema u zaštićenim područjima AP Vojvodine.
  • Promene vegetacionog pokrivača – analiza promena na osnovu baze podataka CORINE Land Cover, na nivou cele AP Vojvodine i u odabranim zaštićenim područjima. Podaci se klasifikuju prema tipovima vegetacionog pokrivača, a promene se definišu po nivoima i periodima.
  • Toplotni komfor na otvorenom, urbani dizajn i prirodna sredina – analiza zasnovana na stacionarnim i mobilnim merenjima u različitim urbanim i prirodnim sredinama, posebno tokom ekstremnih vremenskih uslova (toplotni i hladni talasi). Toplotni komfor se procenjuje pomoću indeksa PET, mPET i UTCI i srednje radijacione temperature (Tmrt), izračunatih u softverskim paketima RayMan i ENVI-met. Rezultati omogućavaju konkretne preporuke za unapređenje urbanog dizajna i veću otpornost na klimatske promene i prirodne nepogode.

Terenska istraživanja

  • Obedska bara (2022. i 2023. godine) – biološka i mikroklimatska merenja na više lokacija u šumskim staništima.
  • Novi Sad (leto 2022. i 2023. godine) – mikroklimatska i biometeorološka merenja u različitim delovima grada.
  • Novi Sad (leto 2023. godine) – biometeorološki monitoring u nekoliko kafića, kojim je ispitan uticaj sistema za orošavanje na mikroklimatske uslove i na ljudski organizam.
  • Novi Sad (avgust 2024. godine) – istraživači Prirodno-matematičkog fakulteta i Instituta BioSens sproveli su mikrometeorološka merenja u dva gradska parka, u okviru istraživanja interakcije klime i biodiverziteta u urbanim sredinama. Planirano je objavljivanje naučnog rada sa rezultatima ovih merenja.

Naučne publikacije

  • Applications of local climate zone classification in European cities: A review of in situ and mobile monitoring methods in urban climate studies (2025). Open Geosciences. https://doi.org/10.1515/geo-2025-0878
  • Dunjić, J., Stojanović, V., Milošević, D., Pantelić, M., Obradović, S., Vasić, M. (2025). Bioclimate conditions in the Mura-Drava-Danube Transboundary Biosphere Reserve – case study from Serbia. Időjárás, 129(3), 307–337. https://real.mtak.hu/224951
  • Obradović Strålman, S., Stojanović, V. (2025). Breaking boundaries: empowering women for sustainable tourism in Bačko Podunavlje biosphere reserve. Environment, Development and Sustainability. https://doi.org/10.1007/s10668-025-06067-w
  • Obradović, S., Stojanović, V., Milić, D. et al. (2024). Wise use of wetlands trough community based sustainable tourism development. Wetlands Ecology and Management, 32, 303–326. https://doi.org/10.1007/s11273-024-09978-z
  • Milić, D., Rat, M., Bokić, B., Mudri-Stojnić, S., Milošević, N., Sukur, N., Jakovetić, D., Radak, B., Tot, T., Vujanović, D., Anačkov, G., Radišić, D. (2024). Exploring the effects of habitat management on grassland biodiversity: A case study from northern Serbia. PLoS ONE, 19(3), e0301391. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0301391
  • Milentijević, N., Pantelić, M., Obradović, S., Radulović, M., Ristić, D., Stojanović, V., Dolinaj, D. (2024). Water quality evaluation of the Danube River basin in Bačka (northern Serbia) using multivariate statistical techniques. Geografie, 129(1), 15–41. https://doi.org/10.37040/geografie.2024.003
  • Savić, S., Krstić, H., Šećerov, I., Dunjić, J. (2024). Decreasing the energy demand in public buildings using nature-based solutions: case studies from Novi Sad (Republic of Serbia) and Osijek (Republic of Croatia). Energy, Sustainability and Society, 14, 23. https://doi.org/10.1186/s13705-024-00455-2
  • Savić, S., Šećerov, I., Lalić, B., Nie, D., Roantree, M. (2023). Air temperature and relative humidity datasets from an urban meteorological network in the city area of Novi Sad (Serbia). Data in Brief, 49, 109425. https://doi.org/10.1016/j.dib.2023.109425

Konferencijska učešća

  • Savić, S., Bajšanski, I., Dunjić, J., Vasić, M., Milošević, D. (2025). Enhancing outdoor thermal comfort in densely built-up areas through green infrastructure. 12th International Conference on Urban Climate – ICUC12, Rotterdam, The Netherlands, 7–11 July 2025, ICUC12-31. https://doi.org/10.5194/icuc12-31
  • Savić, S., Bajšanski, I., Dunjić, J., Vasić, M., Milošević, D. (2025). Mobile Microclimate Monitoring: Enhancing Climate Change Mitigation and Adaptation in Temperate Cities. EGU General Assembly 2025, Vienna, Austria, 27 April – 2 May 2025, EGU25-4539. https://doi.org/10.5194/egusphere-egu25-4539
  • Savić, S., Milošević, D., Dunjić, J., Krstić, H., Šećerov, I. (2023). Greening the cities – Improving micro-scale thermal conditions and enhancing sustainable urban environments. EGU General Assembly 2023, Vienna, Austria, EGU23-1872. https://doi.org/10.5194/egusphere-egu23-1872
  • Milošević, D., Savić, S., Šećerov, I., Dunjić, J. (2022). Introducing Mobile Micrometeorological Carts (MMCs) for urban and non-urban micrometeorological measurements. EMS Annual Meeting 2022, Bonn, Germany, EMS2022-59. https://doi.org/10.5194/ems2022-59
  • Savić, S., Lužanin, Z., Arsenović, D., Milošević, D., Dunjić, J. (2022). Cardiovascular and respiratory hospital admissions during different outdoor thermal conditions in urban areas – A case study of Novi Sad (Serbia). EMS Annual Meeting 2022, Bonn, Germany, EMS2022-29. https://doi.org/10.5194/ems2022-29
  • Međunarodna konferencija International Conference on Hydro-Climate Extremes and Society, Novi Sad

Medijski nastupi