METODIKA NASTAVE PRIRODNIH NAUKA (biologije, hemije, fizike, geografije), matematike i informatike
Izlazno zvanje: Doktor nauka – metodika nastave
(3 godine, 180 ESPB)
Uslovi za upis na doktorske studije
Na prvu godinu doktorskih akademskih studija može se upisati kandidat koji ima završene master akademske ili integrisane akademske studije sa najmanje 300 ESPB bodova, iz iste ili srodne oblasti, i prosečnu ocenu najmanje 8,00 na svakom prethodnom nivou studija. Pravo prijave imaju i kandidati koji su stekli akademski naziv magistra nauka, odnosno magistra umetnosti, uz prosečnu ocenu najmanje 8,00. Za doktorske studije koje se realizuju na Departmanu za geografiju, turizam i hotelijerstvo primenjuju se ovi opšti uslovi, dok se ispunjenost uslova i bodovanje kandidata utvrđuju u skladu sa važećim Pravilnikom Fakulteta.
Prilikom rangiranja kandidata uzimaju se u obzir:
- uspeh ostvaren tokom prethodnih nivoa studija;
- dužina studiranja;
- broj ostvarenih ESPB bodova;
- ostvareni naučnoistraživački rezultati iz oblasti studijskog programa za koji kandidat konkuriše.
Za studijski program Turizam dodatno se mogu vrednovati i određene nagrade osvojene na relevantnim nacionalnim i međunarodnim takmičenjima.
Prednost prilikom rangiranja imaju kandidati koji prvi put upisuju doktorske studije na tom nivou i na toj visokoškolskoj ustanovi.
Pravo upisa stiču kandidati koji se, nakon rangiranja, nalaze u okviru broja mesta utvrđenog konkursom Univerziteta u Novom Sadu.
Detaljni kriterijumi, način bodovanja i formule za rangiranje kandidata definisani su Pravilnikom o upisu studenata na studijske programe Prirodno-matematičkog fakulteta, pa preporučujemo da kandidati pre prijave provere njegovu aktuelnu verziju.
Studijski program doktorskih studija Metodika nastave prirodnih nauka, matematike i informatike namenjen je kandidatima koji žele da se bave istraživanjem obrazovanja i unapređenjem nastave biologije, hemije, fizike, geografije, matematike i informatike na najvišem akademskom nivou. Program povezuje predmetno znanje sa didaktikom, pedagogijom, metodologijom istraživanja i savremenim obrazovnim tehnologijama, sa ciljem razvoja stručnjaka sposobnih da analiziraju, procenjuju i unapređuju nastavne procese. Poseban akcenat stavljen je na razvoj kritičkog i refleksivnog odnosa prema obrazovnoj praksi, kao i na povezivanje istraživanja sa konkretnim potrebama škola, nastavnika i obrazovnog sistema. Studije traju tri godine, odnosno šest semestara, i obuhvataju 180 ESPB. Završetkom programa stiče se akademski naziv Doktor nauka – metodika nastave.
Od nastavne prakse do naučno zasnovanog istraživanja obrazovanja. Struktura studija postavljena je tako da doktorand u prva tri semestra razvije metodološku i disciplinarnu osnovu potrebnu za sopstveno istraživanje. Program obuhvata dva obavezna i četiri izborna predmeta, pri čemu svaki predmet nosi 15 ESPB, a izbor se vrši u skladu sa istraživačkim interesovanjima studenta i uz konsultacije sa savetnikom. Posebno važni obavezni sadržaji su Metodologija didaktičko-metodičkih istraživanja u nastavi i Pedagoška statistika, koji razvijaju kompetencije za planiranje istraživanja, izbor odgovarajućeg dizajna, prikupljanje i obradu podataka i kritičku interpretaciju rezultata. Cilj nije samo proučavanje postojećih metoda nastave, već osposobljavanje doktoranda da samostalno postavlja istraživačka pitanja i proverava koliko su određeni pristupi zaista efikasni u konkretnom obrazovnom kontekstu.
Program pruža veliki prostor za usku stručnu i istraživačku specijalizaciju. Izborni predmeti omogućavaju doktorandima da se usmere ka metodici biologije, hemije, fizike, geografije, matematike ili informatike i da svoju doktorsku temu razvijaju unutar discipline koja odgovara njihovom prethodnom obrazovanju i interesovanjima. U oblasti geografije, na primer, moguće je baviti se odabranim pitanjima metodike, nastavnim planovima i programima, radom sa darovitim učenicima, didaktičko-metodičkim istraživanjima, stručnim usavršavanjem nastavnika, geoinformatikom u nastavi ili načinima predstavljanja fizičko-, društveno- i regionalnogeografskih sadržaja.
Istovremeno, program omogućava povezivanje sa drugim STEM oblastima, pedagogijom i obrazovnim tehnologijama. Student čak može, ukoliko je relevantno za istraživanje, da izabere jedan predmet sa drugog akreditovanog doktorskog programa PMF-a.
Savremena metodika podrazumeva i razumevanje tehnologije, inovacija i novih modela učenja. Široka ponuda izbornih sadržaja omogućava doktorandima da istražuju interaktivno učenje, projektni i problemski pristup, obrazovni softver, e-učenje, multimedijalne tehnologije, inteligentne sisteme u obrazovanju, virtualna okruženja, eksperiment u nastavi i druge savremene pristupe. Time program odgovara na potrebu da se nastava prirodnih nauka, matematike i informatike razvija zajedno sa promenama u tehnologiji i načinima na koje učenici pristupaju informacijama.
Doktorand ne treba samo da zna kako da primeni određenu inovaciju, već i da ume da istraži njene efekte, proceni njena ograničenja i utvrdi u kojim obrazovnim uslovima ona zaista doprinosi učenju. Tako se tehnologija ne uvodi radi same modernizacije, već kao predmet kritičkog i naučno zasnovanog istraživanja.
Nakon završetka studija doktor nauka je osposobljen za samostalna istraživanja u oblasti metodike nastave, razvoj i evaluaciju nastavnih metoda, obrazovnih tehnologija i kurikuluma, analizu nastavne prakse i učešće u kreiranju obrazovnih politika. Kompetencije mogu biti primenjene u visokom obrazovanju, naučnoistraživačkim institucijama, ustanovama koje se bave razvojem obrazovanja, stručnim usavršavanjem nastavnika i projektima usmerenim na unapređenje STEM obrazovanja. Program razvija i sposobnost povezivanja istraživanja, obrazovne politike i prakse, kao i saradnje u multidisciplinarnim domaćim i međunarodnim timovima.
Doktor metodike nastave zato ne istražuje samo šta se u učionici dešava – njegov zadatak je da naučno objasni zašto određeni pristupi funkcionišu, proceni kako ih možemo unaprediti i doprinese stvaranju obrazovanja koje je kvalitetnije, savremenije i zasnovano na dokazima.